Filozofia duchowości i wojskowej służby według Śri Sathya Sai

Gen. por. dr M.L. Chibber, AVSM, PVSM – Indie, 1995

Dr M.L. Chibber jest laureatem nagrody Padmabhushan (trzecie najwyższe odznaczenie cywilne w Indiach przyznawane za wybitne zasługi dla kraju), stypendystą Jawaharlala Nehru, członkiem Rady Akademickiej i Rady Programowej Uniwersytetu Śri Sathya Sai. Jest autorem książki zatytułowanej Mahawakja Sai Baby o przywództwie.
Istnieje powszechne przekonanie, że duchowość i służba wojskowa to dwa odległe bieguny. Jednakże głębsza analiza pokazuje, że istnieje między nimi bliski związek. Nic dziwnego, że Swami często zwraca się do swoich wielbicieli, nazywając ich wojownikami. Fascynujące jest to, w jaki sposób wyjaśnia On to fundamentalne powiązanie i prowadzi nas do zwycięstwa w bitwie o naszą wewnętrzną przemianę. Pozwolę sobie podzielić się z wami kilkoma moimi doświadczeniami i spostrzeżeniami.
Uniwersytet Sai prowadzi dwuletni program MBA, który wyróżnia się spośród innych. Jest to jedyny na świecie program studiów podyplomowych, który ma obowiązkowy, z pełnym zaliczeniem, kurs przywództwa. Swami wprowadził ten kurs dla studentów MBA od samego początku istnienia programu. Cel jest oczywisty. To dobrzy przywódcy wprowadzają wielkie zmiany. Kiedy Swami zdecydował się napisać zarówno przedmowę, jak i posłowie do książki zatytułowanej Mahavakya Sai Baby o przywództwie, stało się jasne, czego oczekuje od liderów. To właśnie dobrzy przywódcy na poziomie rodzinnym, instytucjonalnym, społecznym, narodowym i międzynarodowym będą realizować wielką misję, dla której zstąpił na ziemię Swami. Misją tą, jak powszechnie wiadomo, jest przemiana ludzkości i wprowadzenie jej w nową erę. Sformułował On plan dla nowej ery w następujących, jednoznacznych słowach:

Jest tylko jeden naród – naród ludzkości.
Jest tylko jedna religia – religia miłości.
Jest tylko jeden język – język serca.
Jest tylko jeden Bóg i jest On wszechobecny.

Uniwersytet posiada niezwykle oddaną kadrę naukową, która jest zaangażowana w uczynienie programu MBA najlepszym na świecie. Aby wzbogacić kurs przywództwa, w 1991 roku pojawiła się sugestia, by pokazać studentom film fabularny zatytułowany „Wróg wysoko przed nami – na godzinie dwunastej (12 O'Clock High)”. Film ten od dziesięcioleci jest wyświetlany w USA i Wielkiej Brytanii jako studium przypadku na szkoleniach z przywództwa, przynosząc korzyści edukacyjne. Przedstawia on historię dowódcy amerykańskich sił powietrznych podczas II wojny światowej, który jest nieskuteczny, oraz drugiego dowódcy, który zostaje wysłany, aby go zastąpić i który wskrzesza ducha w całkowicie zdemoralizowanej jednostce.
Jak to zwykle bywa, film został wcześniej obejrzany przez kadrę Uniwersytetu. Wszyscy byliśmy pod wrażeniem przesłania filmu, jednak podczas naszej dyskusji pojawiła się wątpliwość. Czy pokazywanie filmu wojennego byłoby zgodne z podstawową ludzką wartością, jaką jest niestosowanie przemocy (ahimsy), której naucza Swami? Długo dyskutowaliśmy nad tym problemem, ale nie udało nam się osiągnąć konsensusu. Kiedy stajemy przed takimi delikatnymi problemami, istnieje standardowe rozwiązanie! Należy zasięgnąć rady Swamiego. Wszyscy byliśmy co do tego jednomyślni, ale pojawiło się pytanie, kto powinien podjąć się tego zadania. Rozważaliśmy różne opcje i ostatecznie zdecydowano, że to ja powinienem się tego podjąć, ponieważ, jak zauważył jeden z kolegów, „to był twój pomysł, aby pokazać ten film, więc logiczne jest, abyś to ty uzyskał decyzję Swamiego”.
Z radością podjąłem się tego zadania. Zdałem sobie sprawę, że pozwoli mi to uzyskać wskazówki Swamiego w wielu powiązanych kwestiach, z którymi często się spotykam. Na przykład bracia i siostry Sai w różnych częściach świata często pytają, czasem z wyczuwalną surowością: „Jak to się stało, że po czterdziestu latach służby w wojsku zainteresowałem się duchowością?” lub „Czy zabiłeś człowieka w bitwie?”.
Tego samego popołudnia wziąłem kasetę z filmem i usiadłem na werandzie, czekając na okazję, by zwrócić na nią uwagę Swamiego. Nie musiałem długo czekać, aby doświadczyć jednego z najbardziej niezwykłych przejawów wszechwiedzy Swamiego.
Gdy tylko Swami wszedł na werandę po wieczornym darszanie, podszedł prosto do mnie, uśmiechnął się i spojrzał na kasetę, którą trzymałem. Następnie nakazał mi wzrokiem, abym dołączył do grupy czekającej na wejście do pokoju interview. Moja żona również dołączyła do nas od strony kobiet.
Gdy usiedliśmy, Swami spojrzał na mnie i zapytał: „W czym problem?”. Wyjaśniłem dylemat, przed którym staliśmy – czy powinniśmy pokazywać studentom MBA film wojenny. Wysłuchał cierpliwie, a następnie rozwiązał tę zawiłą kwestię jednym prostym zdaniem i gestem. „W czym jest problem?” – powiedział, a następnie, wykonując gest dłonią wokół Swojej klatki piersiowej, dodał: „W was przez cały czas toczy się wojna”. To było wyraźne zielone światło, by pokazać film, ale najlepsze miało dopiero nadejść. Swami starannie przygotował sytuację, aby pośrednio zademonstrować swoją wszechwiedzę.
W grupie, którą wybrał tego wieczoru na interview, był pewien starszy wielbiciel. Najwyraźniej od pewnego czasu wręczał Swamiemu listy, w których skarżył się, że jego syn zszedł na złą drogę i modlił się o pomoc Swamiego. Swami przez chwilę z nim rozmawiał, a potem zaczął go strofować: „Pozwalałeś mu robić wszystko, co chciał. Żadnej kontroli, żadnej dyscypliny, a teraz prosisz Mnie o pomoc. Co Ja mogę teraz zrobić… dajesz za dużo miłości i nie poprawiasz jego błędów. Ja też kocham. Ale kiedy ktoś popełnia błąd, uderzam go po rękach”. Zademonstrował to, lekko stukając palcem wskazującym i środkowym prawej ręki w grzbiet Swojej lewej dłoni. Siedziałem tam z otwartymi ustami. Swami w zaledwie kilku zdaniach podsumował najważniejszą lekcję całego filmu!
Słowa Swamiego dały mi głębsze zrozumienie związku między duchowością a służbą wojskową. Kilka słów na temat niestosowania przemocy będzie tu również na miejscu. Swami wyjaśnił prawdziwe znaczenie niestosowania przemocy w następujących słowach:

Dopuszczasz się przemocy, gdy myślisz o złu.
Dopuszczasz się przemocy, gdy widzisz zło.
Dopuszczasz się przemocy, gdy słyszysz zło.
Dopuszczasz się przemocy, gdy mówisz o złu.
Dopuszczasz się przemocy, gdy czynisz zło.

Oznacza to, że praktykujemy niestosowanie przemocy, gdy powstrzymujemy się od myślenia, widzenia, słuchania, mówienia i czynienia zła, a zamiast tego koncentrujemy się na tym, co dobre. Wtedy działamy zgodnie z nakazem Swamiego: „zawsze pomagaj, nigdy nie krzywdź”.
Jeśli chodzi o sztukę wojenną, która jest zajęciem żołnierza, istnieje bardzo bliski związek między duchowością a wojskową służbą. To nie przez przypadek Swami, jako Kryszna, przekazał fundamentalne przesłanie – Bhagawat Gitę dla ludzkości na polu bitwy Kurukszetra. Nie zostało ono objawione w spokojnym otoczeniu aszramu. Kiedy przychodzi do wojny – czy to tej, która nieustannie toczy się w nas, czy z zewnętrznym wrogiem – naszym obowiązkiem (dharmą) jest stoczyć bitwę, aby odnieść zwycięstwo.
Największym czynnikiem, który negatywnie wpływa na postawę żołnierza w bitwie, jest strach przed śmiercią. W konsekwencji we wszystkich kulturach na całym świecie wypracowano szereg technik psychologicznych, aby przezwyciężyć nasze złudzenie, że „jestem tym ciałem” oraz przywiązanie do niego.
Swami wyjaśnił kiedyś, że mowa motywacyjna, którą wygłosił do Ardżuny, gdy dwie armie ustawiły się przed rozpoczęciem bitwy, była krótka i zwięzła. Trwała zaledwie kilka minut, a Wjasa później rozwinął to napomnienie, tworząc wielkie dzieło zatytułowane Bhagawat Gita. Esencja upomnienia Ardżuny przez Swamiego zawiera wieczną prawdę, która czyni żołnierza nieustraszonym. Sedno najważniejszego fragmentu tej rady, wyrażone słowami Swamiego, brzmiało:
„Ardżuno, utrzymaj swój umysł stale skupiony na Mnie, ponieważ Ja jestem twoją prawdziwą jaźnią, atmą. Z umysłem zanurzonym we Mnie, wypełniaj wszystkie swoje obowiązki… jesteś mieszkańcem ciała (dehi), a nie ciałem (deha). Jesteś mieszkańcem domu, a nie domem. Nigdy się nie narodziłeś i nigdy nie umrzesz; ani też nikogo nie zabijesz. Jesteś atmą. Jesteś wszechprzenikający. Zaprawdę, jesteś Bogiem. Twoja własna jaźń jest Bogiem, a Bóg jest twoją jaźnią… z powodu żalu wynikającego z przywiązania do krewnych i przyjaciół toniesz w ignorancji. Powstań! Przebudź się! Nie zatrzymuj się, dopóki nie osiągniesz celu”.
„Pamiętaj, że wszechświat nieustannie się zmienia. Minut, które minęły, nie da się nigdy odzyskać. Tak więc przeszłość nie należy już do nas; teraźniejszość wymyka nam się z rąk; a przyszłość jest nieznana. Świat jest jak zajazd dla karawany, gdzie człowiek może przez chwilę odpocząć podczas swojej pielgrzymki do źródła – do Boskości. Jest on mostem szerokim i solidnie zbudowanym; ale nikt nie może zbudować na nim domu, aby zamieszkać w nim na stałe”.
– Sathya Sai Baba
Rozdział z książki „The Splendor of Sathya Sai”
 – tłum. E.GG.